EncyclopedieMaca

Azarius

  • $

$ 0, -

US$ 0,00

Maca - Encyclopedie

Menu tonen Menu verbergen

Maca

0 Reacties

Wat is maca?

Maca is een zeldzame geneeskrachtige plant, die al vele eeuwen lang wordt ingezet tegen allerlei kwalen. De smaak van dit laaggroeiende plantje doet een beetje denken aan die van tuinkers. Daarom heet maca in het Latijn Lepidium meyenii. 'Lepidium' is de klassieke naam voor tuinkers. Maca is familie van de radijs en koolraap.

De plant zelf wordt niet groter dan 12 tot 20 cm. Net als bij de radijs en de koolraap wordt alleen de wortel gegeten. Maca vermenigvuldigt zich door middel van zaden. Vanuit één plant worden wel 1600 zaden gevormd.

Maca Andes

Het verbouwen van maca gebeurt op 3800m tot 4000 meter hoogte. In het groeiseizoen variëren de temperaturen van -2ºC tot 13ºC. Soms daalt de temperatuur zelfs tot -10ºC. Daarnaast kan het hoog in de bergen stevig waaien en de zon schijnt fel. Niet veel gewassen (en andere organismen) zijn tegen zulke extreme weersomstandigheden bestand. Onkruidbestrijdingsmiddelen en pesticiden zijn bij het telen van maca dan ook niet nodig.

Er bestaan verschillende soorten maca, ieder met een eigen kleur: geel, rood, zwart, paars, blauw of groen. Elke soort bevat een unieke variatie aan voedingsstoffen. Rode, zwarte en gele maca zijn de meest bekende soorten. De wortel wordt doorgaans gedroogd, vermalen en vervolgens als poeder verkocht.

Geschiedenis van maca


5000 jaar maca

Archeologische vondsten wijzen erop dat maca al 5000 jaar geleden in het Andes gebergte door de inheemse bevolking werd gecultiveerd. Cultivering betekent dat mensen de zaden gingen verzamelen en op omgeploegd land uitzaaien om de planten vervolgens te oogsten. Hierdoor hoefden ze niet meer op zoek naar de wilde plant.

De inheemse bevolking paste terras- en irrigatietechnieken toe die de opbrengst zo sterk vergrootten dat maca het hoofdbestanddeel werd van hun dagelijkse menu. Zoals wij nu tarwe eten, aten de zij maca. De plant kan gemakkelijk gedroogd en daarmee langdurig bewaard worden. Zo hadden ze ook een bron van voedsel in tijden dat er niets groeide.

Verder werd de plant gebruikt vanwege haar geneeskrachtige eigenschappen. De wortel vormde ook een belangrijk ruilmiddel tegen andere soorten voedsel van stammen die in lager gelegen gebieden leefden.

Spaanse overheersers leren maca kennen

In de zestiende eeuw bezetten de Spanjaarden het Andesgebergte en hielden daar flink huis. Omdat hun paarden zich slecht voortplantten adviseerde de inheemse bevolking hen de paarden maca te voeren. De merries raakte al snel weer zwanger en zo ontdekten de Europeanen de geneeskrachtige werking van maca. Dit resulteerde erin dat de inheemse bevolking als vorm van belasting een deel van haar maca-oogst moesten afstaan.

In de eeuwen daarna groeide de vraag naar maca sterk. In de negentiende eeuw werden in Peru grote maca-plantages opgericht. In die tijd at bijna de hele Peruaanse bevolking dagelijks deze wortel. Hierna raakte het plantje weer in vergetelheid.

Maca Peru

Westerse aandacht voor maca

De eerste westerling die maca officieel onderzocht was Gerhard Walpers. In 1843 gaf hij het plantje de naam Lepidium meyenii. Vanwege haar oppeppende werking, werd het ook wel‘Peruaanse ginseng’genoemd, hoewel het geen familie is van de ginsengplant.

Maca viel in de smaak bij westerlingen en de vraag steeg zo sterk dat de plant te veel geplukt en op den duur zelfs met uitsterven werd bedreigd. Als gevolg daarvan werden opnieuw grote maca-plantages aangelegd.

Wilde en gecultiveerde maca

In 1990 maakte dr. Glora Chacon een opsplitsing tussen twee verschillende soorten maca. Ze beschouwde de gecultiveerde maca als een andere plant dan de wilde variant. De gecultiveerde soort noemde ze Lepidium peruvianum. Hierna ontstond er een debat of de wilde soort een andere plant is dan de gecultiveerde. Deze discussie gaat door tot op de dag van vandaag.

De gecultiveerde maca is tegenwoordig ongekend populair in het Westen. Vanwege haar hoge voedingsstoffengehalte wordt het ook wel een superfood genoemd. Vooral binnen de raw food beweging kan de plant op warme belangstelling rekenen. Peru, Boliva en een klein deel van Brazilië voorzien in de wereldwijde vraag naar maca.

Voedingswaarden van maca

De gedroogde macawortel is rijk aan voedingswaarden. Maca bestaat ongeveer voor 60-75 % uit koolhydraten, 10-14 % uit eiwitten, 8,5 % uit vezels en 2,2 % uit vet. Daarnaast bevat maca hoge gehaltes aan de mineralen ijzer, zink, calcium en kalium. Ook is maca rijk aan de spoorelementen jodium, koper en mangaan en bevat ze 19 aminozuren. Verder bevat de macawortel veel vitamine B2, B3 en B6. [1]

Sterolen zijn essentiële stoffen om bepaalde lichaamsprocessen optimaal te laten verlopen. Maca heeft een hoog gehalte aan verschillende sterolen, zoals:

• Ergosterol: dit is een voorloper van vitamine D.

• Brassicasterol: deze stof zorgt voor een goede prostaatfunctie.

• Campesterol: dit bestanddeel draagt bij aan een gezond cholesterolgehalte.

Vijf soorten maca

Maca wortels

Er zijn vijf verschillende soorten maca, ieder met een eigen toepassing:

• Gele maca wordt het meest verbouwd in Peru. Ze is lekker zoet en wordt vaak in voedsel verwerkt. Gele maca bevat minder geneeskrachtige stoffen dan de andere varianten, je kunt er dus ook een grotere hoeveelheid van eten zonder eventuele bijwerkingen.

• Zwarte maca is de meest energiegevende variant. Eén theelepeltje geeft al een enorme energieboost. Kijk hiermee dus uit als je dit wilt toevoegen aan bijvoorbeeld een smoothie.

• Rode, blauwe en zwarte maca bevatten veel jodium. Dit is een belangrijke stof die nodig is voor de aanmaak van schildklierhormonen. Deze hormonen zijn essentieel voor een goede groei, de ontwikkeling van het zenuwstelsel en de stofwisseling.

• Wetenschappelijk onderzoek toont verder aan dat rode maca een zeer gunstig effect heeft op de prostaat. Waarschijnlijk komt dit door het hoge glucosinolaatgehalte. Tijdens een wetenschappelijk onderzoek kregen ratten met een vergrote prostaat rode maca toegediend. Het bleek dat hun prostaat na twaalf weken kleiner was geworden. Zwarte en gele maca hadden dit effect niet. [2]

• Over groene en blauwe maca is weinig bekend, deze soorten worden weinig toegepast en zijn zeldzamer.

Maca in voeding

Gele maca heeft een vanille-nootachtige smaak. Het wordt wel eens vergeleken met de smaak van butterscotch. Vanwege de smaak kun je voor recepten het beste gele maca gebruiken.

Maca kan beter niet worden verhit, want bij verhitting gaan veel voedingsstoffen verloren. Maca kan koud in de volgende gerechten worden verwerkt:

• Voeg één eetlepel gele maca toe aan een smoothie met bijvoorbeeld één banaan, amandelmelk en bosvruchten.

• Voeg één eetlepel gele maca toe aan een bakje met yoghurt en kwark.

• Voeg één eetlepel maca toe aan een kom met afgekoelde havermoutpap.

Overigens wordt maca ook regelmatig in gerechten verwekt die warm zijn. In dat geval is de geneeskrachtige werking minder en gaat het vooral om de smaak. Hier vind je meer recepten waar maca in is verwerkt.

Gele maca

Medische toepassingen

Wanneer je maca wilt gebruiken vanwege haar geneeskrachtige werking, kies dan voor rode of zwarte maca. Hieronder staan een aantal wetenschappelijk bewezen medische claims over maca:

• Zoals al eerder beschreven heeft rode maca een gunstig uitwerking op de prostaat. [2]

• Zwarte maca stimuleert de spermaproductie bij ratten. Ook neemt de mobiliteit van het sperma toe. Gele en rode maca hebben dit effect niet.[3]

• Wanneer vrouwen in de menopauze maca nemen, verminderen psychische problemen zoals depressies en angstgevoelens. Ook verbetert hun seksuele functioneren en verlaagt hun bloeddruk. Overigens blijven de verschillende hormoonniveaus gelijk. Dit is bijzonder, want aangenomen wordt dat te weinig of te veel hormonen de klachten van de overgang veroorzaken. Het exacte werkingsmechanisme van maca is in dit geval dus onbekend. Hierbij moet wel vermeld worden, dat de studie is uitgevoerd onder Chinese vrouwen, die vaak een ander metabolisme hebben dan westerse vrouwen.[4][5]

• Maca verhoogt het energieniveau, gaat botontkalking tegen en beschermt de huid tegen ultraviolette straling. Verder vergroot maca het leervermogen en geheugen. Om die reden kan maca effectief ingezet worden tegen ouderdomskwalen. [6]

• De aanmaak van het luteïniserend en het follikelstimulerend hormoon wordt door maca gestimuleerd. Dit zijn hormonen die noodzakelijk zijn voor de voortplanting. In het geval van vruchtbaarheidsproblemen kan het daarom geen kwaad om met maca te experimenteren. [6][7]

• Het innemen van maca heeft een wetenschappelijk aantoonbaar hersenbeschermend effect. Daarnaast gaat het pijnen tegen en werkt het ontstekingsremmend. [8][9]

• Ook zijn er aanwijzingen dat maca anti-tumoreigenschappen heeft. Maar er zijn meer klinische studies nodig om deze claim te onderbouwen. [10]

• Wetenschappelijk onderzoek naar de werking van maca op het leervermogen van muizen toont aan dat zwarte maca de prestaties aanzienlijk verbetert. Rode en gele maca hadden dit effect niet. Wel bleek dat alledrie de soorten even effectief waren tegen depressies bij muizen.

• Een klinische studie toont aan dat mannen die maca toegediend kregen na twaalf weken een groter verlangen naar seks hadden. Dit verlangen kwam niet tot stand door verandering in de hormoonspiegels, het verminderen van een depressie of de afname van angstgevoelens. Al deze parameters bleven tijdens het onderzoek gelijk. Ook in dit geval is het werkingsmechanisme van maca dus niet bekend, maar is het effect wel significant aantoonbaar. [11]

• Rode maca heeft een leverbeschermend effect. [12]

Er zijn nog veel meer wetenschappelijke artikelen die de geneeskrachtige werking van maca aantonen. Het is dus een plant die effectief kan worden ingezet tegen allerlei aandoeningen.

Mocht je hier mee willen experimenteren, wees je dan bewust dat gele maca minder geneeskrachtige stoffen bevat dan rode of zwarte. Verder hebben zowel zwarte als rode maca verschillende uitwerkingen en zijn dus niet inwisselbaar. Zoek dus goed uit welke maca je nodig hebt bij welke kwaal.

Maca Herbs of the Gods

Combinaties

Maca geeft energie. Een smoothie met maca is dus een goed idee voor een avondje stappen. Ook is het mogelijk om capsules te slikken met zwarte of rode maca.

Let wel op: je moet maca langere tijd gebruiken om het effect merken, het is niet een pepmiddel dat direct werkt. Je energieniveau stijgt doordat maca stapsgewijs je metabolisme verandert. Als je een week lang iedere dag een smoothie met maca neemt, dan zal dat niet alleen lekker smaken, het zorgt er ook voor dat een avondje stappen minder vermoeiend is. De behoefte aan stimulerende middelen neemt daardoor af.

Regelmatig gebruik van maca zal ook de negatieve gevolgen van een avondje feestvieren tegengaan. Na het uitgaan is een smoothie van vruchten met een theelepel rode maca een veel beter idee dan de vette hap waar je misschien zin in hebt. De antioxidanten uit het fruit gaan oxidatieve stress tegen en de rode maca beschermt de lever, waardoor een kater binnen korte tijd voorbij is. (Een vette hap zorgt juist voor overbelasting van de lever, omdat er veel schadelijke stoffen moeten worden afgebroken.) Ook heeft maca een hersenbeschermend effect waardoor eventuele schade als gevolg van het gebruik van stimulerende middelen wordt verzacht.

Contra-indicaties

Langdurig gebruik van maca is niet geheel zonder gevaar. Maca bevat glucosinolaten (ook wel mosterdglycosiden genoemd): dit zijn zwavel- en stikstofbevattende organische verbindingen. Deze stoffen maakt een plant aan om zichzelf te beschermen. Ze komen vrij als de plant wordt beschadigd, bijvoorbeeld wanneer deze wordt geplukt.

Glucosinolaten staan erom bekend dat ze giftig zijn. Ze werken namelijk direct op de schildkier, die hierdoor kan vergroten. Een vergrote schildklier heet ook wel struma of krop en is te herkennen aan een dikke opgezwollen nek.

Tegelijkertijd bevat maca ook veel jodium, wat juist een gunstig effect heeft op de schildkier. Kortom: men is er nog niet helemaal uit of maca nu wel of niet goed is voor de schildklier. Tot die tijd kunnen mensen met schildklieraandoeningen beter geen maca nemen.

Bronnen:

1. Raintree tropical plant database over maca.

2. Gustavo F Gonzales, Sara Miranda, Jessica Nieto, Gilma Fernánde, Sandra Yucra, Julio Rubio, Pedro Yi, Manuel Gasco, Red maca (Lepidium meyenii) reduced prostate size in rats. Reproductive Biology and Endocrinology, 2005, 3:5 doi:10.1186/1477-7827-3-5.

3. Carla Gonzales, Julio Rubio, Manuel Gasco, Jessica Nieto, Sandra Yucra, Gustavo F. Gonzales. Effect of short-term and long-term treatments with three ecotypes of Lepidium meyenii (MACA) on spermatogenesis in rats. Journal of Ethnopharmacology, Volume 103, Issue 3, 20 February 2006, Pages 448–454.

4. Brooks, Nicole A., Wilcox, Gisela, Walker, Karen Z., Ashton, John F., Cox, Marc B., Stojanovska, Lily. Beneficial effects of Lepidium meyenii (Maca) on psychological symptoms and measures of sexual dysfunction in postmenopausal women are not related to estrogen or androgen content. Menopause: December 2008 - Volume 15 - Issue 6 - pp 1157-1162.

5. Stojanovska L, Law C, Lai B, Chung T, Nelson K, Day S, Apostolopoulos V, Haines C. Maca reduces blood pressure and depression, in a pilot study in postmenopausal women. Climacteric. 2014 Aug 7:1-10. [Epub ahead of print].

6. Gustavo F. Gonzales. Ethnobiology and Ethnopharmacology of Lepidium meyenii (Maca), a Plant from the Peruvian Highlands. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, Volume 2012 (2012), Article ID 193496, 10 pages.

7. Uchiyama F, Jikyo T, Takeda R, Ogata M.J. Lepidium meyenii (Maca) enhances the serum levels of luteinising hormone in female rats. Ethnopharmacol. 2014 Feb 3;151(2):897-902. doi: 10.1016/j.jep.2013.11.058. Epub 2013 Dec 11.

8. Pino-Figueroa A, Nguyen D, Maher TJ. Neuroprotective effects of Lepidium meyenii (Maca). Ann N Y Acad Sci. 2010 Jun;1199:77-85. doi: 10.1111/j.1749-6632.2009.05174.x.

9. Almukadi H, Wu H, Böhlke M, Kelley CJ, Maher TJ, Pino-Figueroa A. The macamide N-3-methoxybenzyl-linoleamide is a time-dependent fatty acid amide hydrolase (FAAH) inhibitor. Mol Neurobiol. 2013 Oct;48(2):333-9. doi: 10.1007/s12035-013-8499-2. Epub 2013 Jul 14.

10. Gonzales GF, Valerio LG Jr. Medicinal plants from Peru: a review of plants as potential agents against cancer. Anticancer Agents Med Chem. 2006 Sep;6(5):429-44. Review.

11. Gonzales GF, Córdova A, Vega K, Chung A, Villena A, Góñez C, Castillo S. Effect of Lepidium meyenii (MACA) on sexual desire and its absent relationship with serum testosterone levels in adult healthy men. Andrologia. 2002 Dec;34(6):367-72.

12. Gonzales-Castañeda C, Rivera V, Chirinos AL, Evelson P, Gonzales GF. Photoprotection against the UVB-induced oxidative stress and epidermal damage in mice using leaves of three different varieties of Lepidium meyenii (maca). Int J Dermatol., 2011 Aug;50(8):928-38. doi: 10.1111/j.1365-4632.2010.04793.x.



Reacties

Nog geen reacties. Waar wacht je op? Ieder bericht telt. Juist nu.


Reageer

Ben je 18 jaar of ouder?

Om onze webshop te kunnen bezoeken dien je te bevestigen dat je 18 jaar of ouder bent.