EncyclopedieTabak

Azarius

  • $

$ 0, -

US$ 0,00

Tabak - Encyclopedie

Menu tonen Menu verbergen

Tabak

0 Reacties

Tabak is samen met alcohol en koffie het meest gebruikte recreatieve middel binnen onze samenleving. Het wordt gemaakt van gedroogde bladeren van de tabaksplant. Oorspronkelijk werd het gebruikt door Zuid-Amerikanen. In tegenstelling tot de Indiaanse tabaksconsumptie, kleven er grote nadelen aan de manier waarop dit middel zijn plek heeft veroverd binnen onze maatschappij. Velen zijn verslaafd, wat ernstige gevolgen heeft voor de volksgezondheid. In dit artikel wordt uitgebreid stilgestaan bij de historie van tabak, het verschil tussen huidig en traditioneel gebruik en het misbruik dat de tabaksindustrie pleegt.


De Oorsprong van tabak

Er zijn aanwijzingen dat de tabaksplant reeds 6000 voor Christus werd geconsumeerd door de indianen die leefden in het Amazone-gebied. Zij kauwden op de bladeren. Het roken van tabak is minder oud, hiermee begon men aan het begin van onze jaartelling. Overigens was de tabaksplan ook bekend buiten Zuid-Amerika. In Australië en de Soedan-eilanden gebruikte inheems volkeren het evengoed. Behalve dat men het rookte, snoof of dronk, gebruikte de inheemse bevolking de bladeren tevens als een soort van pleister. Er is verder in Columbia een rotsschilderingen gevonden waarbij iemand tabak in zijn anus kreeg aangebracht. Kortom, de manier van gebruik is veelzijdig.

tabaksplant

Consumptie van tabak had bij de inheemse volkeren meerdere doelen. Zo werd het als recreatief middel ingezet. Daarnaast beschouwden de indianen het als een gift van de schepper. Zij geloofden dat ze door gebruik van tabak in contact konden komen met de grote geest. Tevens diende het als medicijn. Het werd bijvoorbeeld ingezet als pijnstiller. Ook gebruiken men het als tegengif voor een slangenbeet. Daarnaast kon tabak de kou verdrijven, in dat geval werden de gedroogde bladeren vermengd met andere kruiden, zoals salvia of de wortels van schermbloemen. Verder werden tabakskompressen aangebracht op reumatische gewrichten en huidaandoeningen. De tabaksplant stond tevens bekend als hongerstillend middel.

Tabak in Europa

Door de ontdekkingsreis van Columbus kwamen de eerste Europeanen in 1492 in contact met de tabaksplant. Bartolomé de las Casas die mee was om een reisjournaal bij te houden, beschreef in zijn werk Historia de las Indias: "Het zijn gedroogde kruiden, verpakt in gedroogd blad in de vorm van een papieren voetzoeker, zoals de jongens gebruiken op Pinksteren. Ze worden aangestoken aan het ene uiteinde, ze zuigen aan het andere uiteinde en ademen de rook in. Vervolgens zeggen ze dat ze geen vermoeidheid meer voelen."

De ontdekkingsreizigers namen vervolgens de tabak mee terug naar Europa. Rodrigo de Jerez was een zeeman die de eerste overtocht meemaakte. Hij werd beschouwd als de eerste Europese roker. Dit werd hem overigens niet in dank afgenomen, want zijn gerook werd bestempeld als ketterij, wat tot gevolg had dat hij zeven jaar achter de tralies verdween. Hiermee werd echter niet voorkomen dat tabak zich snel verspreide door Europa. In eerste instantie zette men het vooral in als medicijn. Zo schreef de Spaanse dokter Nocolas Monardes in zijn boek over heilzame planten dat tabak een remedie was tegen zesendertig verschillende gezondheidsproblemen. Het idee dat tabak vooral gezond was, heeft zich staande weten te houden tot de jaren zeventig in de vorige eeuw.


Van pijp tot sigaret

In 1573 werd de eerste tabaksplant in Duitsland aangeplant. Het zou echter nog ruim een eeuw duren eer men het op grote schaal ging verbouwen om het binnen Europa aan te bieden als genotsmiddel. Men rookte, snoof of kauwde erop. Voor het roken werd in eersten instantie altijd een pijp gebruikt. Het pijproken zorgde overigens voor veel werkgelegenheid. In Gouda floriseerde de de kleipijpenhandel.

Halverwege de negentiende eeuw kwam het sigaarroken in trek. De sigaar bleef populair tot aan de Tweede Wereldoorlog. Eind negentiende eeuw won echter de sigaret steeds meer terrein. Met de opkomst van de chemische industrie werden vervolgens steeds meer additieven toegevoegd aan sigaretten. In eerste instantie deed men dit om de smaak te verbeteren en de droogheid te behouden. Op den duur begon men ook stoffen toe te voegen die juist de afhankelijkheid vergrootte. De tabaksindustrie werd door de eeuwen heen steeds groter en machtiger. Het verslaafd maken van de bevolking leverde de tabaksgiganten veel op. De huidige tabak lijkt daardoor in geen opzicht nog op traditionele tabak. Velen zijn tegenwoordig verslaafd en roken vormt een ernstig gezondheidsrisico. Omdat de komst van de Europeanen in Zuid-Amerika een verwoestende uitwerking had, wordt daarom wel eens beweerd dat de massale tabaksverslaving binnen onze samenleving de straf van de indianen is. De Europeanen hadden volgens hen geen respect voor deze heilige plant en doen daar nu boete voor in de vorm van massale verslaving, wat lijdt tot ontelbaar vele doden.   


Biochemische werking

Zuivere tabak bevat vele bioactieve stoffen, waarvan nicotine verreweg de belangrijkste is. Deze zorgt ook voor het verslavende effect. [1] Hoewel zuivere tabak vele malen minder verslavend is dan industriële tabak. Nicotine werd voor het eerst in 1828 geïsoleerd door de twee Duitse chemici Posselt en Reiman. In 1895 bepaalde Adolf Pinner vervolgens de structuurformule.

chemische structuur nicotine

Nicotine kan worden opgenomen via de longen, slijmvliezen of via de huid (zoals bij een nicotinepleister). Het is een alkaloïde. Dit is een heterocyclische verbinding waartoe ook cafeïne en cocaïne behoren. Velen beweren dan wel dat roken geen effect heeft, maar dat is niet waar. Zeker traditionele tabak heeft een onmiskenbare psychoactieve uitwerking. Zodra nicotine namelijk in de hersenen terechtkomt, bindt deze aan de acetylcholine-nicotine receptor. [2] Het lichaam maakt daardoor meer adrenaline aan en dat zorgt voor een opwekkend en stimulerend effect. Men kan zich na gebruik van tabak beter concentreren.

Nicotine als medicijn

Zoals al eerder uitgelegd is nicotine op zichzelf niet zo schadelijk. Het blijkt zelfs dat dit middel mogelijk een therapeutische werking heeft. Zo hebben rokers een lagere kans op complicaties na het dotteren. [10] Tevens is bewezen dat rokers minder vaak leiden aan een ontstoken darm. [11][12] Het is verder aangetoond dat tussen de 75 tot 90% van de schizofrene mensen rookt. Mogelijk vormt roken een vorm van zelfmedicatie. [13] Deze gezondheidsvoordelen worden echter ook wel ‘de rokersparadox’ genoemd, omdat de positieve effecten in geen geval opwegen tegen de negatieve.

Status

Ondanks de grote gezondheidsrisico’s is de verkoop van tabak legaal. Roken is in ons land echter pas toegestaan vanaf 18 jaar. Er wordt steeds strenger erop toegezien dat deze leeftijdsgrens bij verkoop wordt gehanteerd. Zo heb je een age-coin nodig om een pakje sigaretten uit een automaat te kunnen kopen. Men dient daarnaast accijns te betalen, waardoor een pakje nu de exorbitante prijs van 6,80 euro bedraagt. Tevens moet op de verpakking een waarschuwing staan dat roken de gezondheid schaadt, al dan niet vergezeld met vreselijke plaatjes van aandoeningen waar het gebruik van sigaretten toe kan lijden. Verder mogen supermarkten het niet meer in het zicht aanbieden. Al deze maatregelen voorkomen echter niet dat er ieder jaar vele nieuwe verslaafden bijkomen.

Overigens waren er in het verleden evengoed al enkele sterke tegenstanders van het gebruik van tabak. Zo boorde Sultan Ahmed (1592-1617) een gat door de neus van de rokers. Sultan Murat legde zelfs de doodstraf op aan degene die rookte. Hierdoor verloor hij maar liefst 25.000 onderdanen. Tsaar Michaël (12169-1645) liet rokers geselen of verbannen. In China stond zelfs lange tijd de doodstraf op roken. In Europa waren evengoed tegenstanders, zo verbood koning Jacobus van Engeland het gebruik van tabak. Vanuit kerkelijke kringen werd roken ontraden door het als duivels te bestempelen.  

Industriële tabak versus verse tabak

Marktleider Philip Morris (Marlboro) heeft een lijst gepubliceerd met 209 verschillende stoffen die aan hun tabak kunnen worden toegevoegd. Op de lijst van additieven van British American Tobacco (Lucky Strike) staan er 137. Volgens het Trimbos instituut bestaan er echter 637 verschillende additieven die mogelijk voorkomen in tabak. Gemiddeld bestaat zelfs dertig procent van de tabak uit additieven! Volgens de tabaksindustrie worden deze stoffen alleen toegevoegd om de sigaretten een kenmerkende smaak te geven. [3] In feite zorgen de additieven juist ervoor dat de tabak vele malen ongezonder is, plus dat men eerder verslaafd raakt.

Epidemiologisch onderzoek toont aan dat nicotine op zichzelf weinig schadelijk is. Mensen die bijvoorbeeld snuf gebruiken zonder additieven, blijken geen groter risico op kanker of andere aandoeningen te hebben dan degene die geen snuf gebruiken. [4] Het verslavende effect van industriële tabak zit hem vooral in de MAO-remmers die de tabaksgiganten toevoegen zodat de nicotine sneller wordt opgenomen door de hersenen. Het zijn deze MAO-remmers die ontzettend verslavend zijn.

Het idee dat nicotine net zo verslavend is als heroïne, is werkelijk onzin. Zou men alleen natuurlijke tabak gebruiken dan raakten mensen lang niet zo snel verslaafd. Dit veranderd echter als men eenmaal verslaafd is geweest aan industriële tabak. Gebruikt men na het afkicken van industriële tabak een snuff natuurlijke tabak dan ontstaat al snel een hunkering naar een sigaret. [5] Omdat bijna geen enkele roker start met het gebruiken van natuurlijke tabak, krijgt zelfs zuivere tabak een ongezonde aantrekkingskracht op rokers. Over straf van de Indianen gesproken….  

Hoe verslavend industriële tabak is

In 2015 bracht het Nationaal expertisecentrum tabaksontmoediging een verontrustend rapport uit. Twaalf procent van de Nederlanders rookt. Er zijn zeventig verschillende tabaksadditieven bekend die kanker kunnen veroorzaken. Jaarlijks sterven er wereldwijd 6 miljoen mensen aan de gevolgen van roken. In Nederland zijn dat er 20.000. Ter vergelijking, in het verkeer sterven er per jaar slechts 650 mensen in Nederland. Ruim de helft die blijft roken sterft eraan. [6] Het blijkt zelfs dat onder de jongeren die sterven, roken doodsoorzaak nummer één is. Maar liefst vier op de tien sterfgevallen onder jongeren is het directe gevolg van roken. [7]

Tabaksindustrie en kinderen

Zesennegentig procent van de kinderen tot dertien jaar hebben nooit gerookt. Toch kent zestig procent van deze kinderen een paar sigarettenmerken bij naam. [8] Zestien procent van de jongeren tussen de  twaalf en negentien had in de afgelopen vier weken wel eens gerookt, waarvan negen procent dagelijks. Twee derde van de rokers is begonnen voor zijn achttiende. De gemiddelde leeftijd waarop men begint te roken is 14,9 jaar. Per jaar beginnen ongeveer 37.000 kinderen ermee.

Kinderen raken massaal verslaafd, doordat de tabaksindustrie bewust erop aanstuurt dat voor iedere gestorven roker er een nieuwe roker ontstaat. De documentaire Vervangers staat hier uitgebreid bij stil en brengt op indringende wijzen de samenwerking tussen tabaksindustrie en politiek in beeld. [8] De documentaire laat zien hoe op kinderen wordt ingespeeld, door smaakjes aan sigaretten toe te voegen die kinderen lekker vinden of de verpakking dusdanig te maken dat hen dit aanspreekt. Vroeger was het bijvoorbeeld normaal om speelgoed met sigarettenmerken erop aan te bieden aan kinderen, zodat zij al heel jong sigaretten met iets leuks associeerden. Ook de zogenaamde chocoladesigaretten zijn hier een mooi voorbeeld van. In de supermarkten stonden voorheen de pakjes mooi uitgestald waardoor er in feite hele grote reclamezuilen waren. Tegenwoordig mag dat niet meer, maar daar is wat op gevonden. Via vlogs op Youtube wordt steeds vaker sigaretten-sluikreclame gesignaleerd. [9]

Rechtszaken tegen de tabaksindustrie

Het aantal rechtszaken dat reeds is gevoerd tegen de tabaksindustrie zijn ontelbaar. Vooral in Amerika kan dit leiden tot forse schadevergoedingen. In Nederland is dit minder gebruikelijk, maar ook hier stappen steeds meer mensen naar de rechter en dat mag ook logisch heten. De tabaksindustrie is immers verantwoordelijk voor zes miljoen doden per jaar. Natuurlijk kan men beweren: iemand kiest er zelf voor om te gaan roken. Wanneer je echter beseft dat een kwart van de dertienjarige wel eens gerookt heeft, is het dan iemands eigen schuld? Zijn kinderen op die leeftijd instaat te beseffen wat de gevolgen kunnen zijn? Kiest zo een kind bewust?

Tot slot

Het mag duidelijk zijn dat er een groot verschil bestaat tussen industriële en traditionele tabak. Het mag ergens wonderlijk heten dat de tabaksindustrie zijn gang kan gaan en sommige middelen die een vele kleiner risico met zich meedragen, zoals psychedelica, op de opiumlijst staan. Zou het niet logischer zijn wanneer het de tabaksindustrie verboden wordt, verslavende stoffen aan de tabak toe te voegen?  

Dit gebeurt niet, want het draait uiteindelijk allemaal om geld. Binnen de tabaksindustrie worden vele miljarden per jaar verdiend en de overheid verdiend een veelvoud aan de accijns. De tabaksgiganten laten zich daarom niet zo gemakkelijk aan banden leggen. Om die reden is het verstandig zelf verantwoording te nemen en te beseffen dat het roken van een sigaret voor dertig procent bestaat uit chemicaliën. De huidige sigaretten hebben niets meer de oorspronkelijke tabak te maken. Wil je toch eens de ervaring ondergaan van nicotine, gebruik dan rapé of pure tabak en blijf weg van de maffia-achtige praktijken die de tabaksindustrie vormt.  

Bronnen

  1. Addict Sci Clin Pract. 2011 Jul; 6(1): 4–16. Neuronal Mechanisms Underlying Development of Nicotine Dependence: Implications for Novel Smoking-Cessation Treatments
  2. Manoranjan S. D’Souza, M.D., Ph.D. and Athina Markou, Ph.D. Med Hypotheses. 2010 May;74(5):884-94. doi: 10.1016/j.mehy.2009.11.004. Epub 2009 Dec 3, Tobacco addiction: a biochemical model of nicotine dependence, Ortells MO1, Barrantes GE.
  3. https://www.trouw.nl/home/toevoegingen-aan-tabak-nog-altijd-geheim~aab39956/
  4. BMC Med. 2009 Jul 29;7:36. doi: 10.1186/1741-7015-7-36, Systematic review of the relation between smokeless tobacco and cancer in Europe and North America, Lee PN1, Hamling J
  5. http://www.stoprokenvandaag.nl/tabak-roken-en-tabaksindustrie/maoi-antidepressiva-mao-remmers-verslavend-sigaretten-tabaksrook/
  6. https://assets.trimbos.nl/docs/2d0ce6ec-672b-4978-ad5d-618f3a56ec5d.pdf
  7. Doodsoorzaak nr. 1 bij jonge Nederlanders: de sigaret, Carin M.M. Reep-van den Bergh, Peter P.M. Harteloh en Esther A. Croes
  8. https://sickofsmoking.nl/feiten/film-de-vervangers/
  9. http://www.tabaknee.nl/nieuws/nieuws/33-nieuws/735-sluikreclame-belinda-mentholsigaretten-spontaan-verdwenen-%20
  10. Cohen, David J., Michel Doucet, Donald E. Cutlip, Kalon K.L. Ho, Jeffrey J. Popma, Richard E. Kuntz (2001). Impact of Smoking on Clinical and Angiographic Restenosis After Percutaneous Coronary Intervention. Circulation 104: 773 .
  11. Green, JT, Richardson C, Marshall RW, Rhodes J, McKirdy HC, Thomas GA, Williams GT (November, 2000). Nitric oxide mediates a therapeutic effect of nicotine in ulcerative colitis. Aliment Pharmacol Ther 14 (11): 1429-1434 . PMID 11069313.
  12. Smoking Cuts Risk of Rare Cancer", UPI, March 29, 2001.
  13. http://www2.tijdschriftvoorpsychiatrie.nl/zoeken/download.php?id=1033[dode link]


Reacties

Nog geen reacties. Waar wacht je op? Ieder bericht telt. Juist nu.


Reageer

Ben je 18 jaar of ouder?

Om onze webshop te kunnen bezoeken dien je te bevestigen dat je 18 jaar of ouder bent.