Je bent hier: Home » Encyclopedie » Alsem

Alsem

Add to favourites

We hebben Alsem kruiden en Alsem extract beschikbaar in onze online winkel.

Wat is Alsem?

Alsem, Artemisia absinthium, is eeuwenlang gebruikt als mottenverdelger, insecticide en als nevel om (naakt)slakken mee te weren. Voordat bekend werd dat het hier om een giftige plant gaat, werd deze gebruikt zoals de Engelse naam 'wormwood' impliceert: voor het ontwormen van mensen en dieren.
Je hebt wellicht wel eens gehoord van de alcoholische drank absint, een groengekleurde drank die in sommige landen illegaal is. De geschiedenis van absint ligt in Oost-Europa en Frankrijk; het werd als stimulerend middel gebruikt door kunstenaars, waaronder Vincent van Gogh. Het verhaal gaat dat hij onder invloed van absint was toen hij zijn oor eraf sneed.

Geschiedenis

De naam van de alsemplant komt voor in veel oude geschriften, zowel Egyptische, Romeinse en Christelijke. Het werd soms als gif omschreven, andere keren als waardevol geneeskrachtig kruid. De latijnse naam Artemisia absinthium, geeft aan dat het genoemd is naar de godin Artemis, de godin van de jacht in de Griekse mythologie.
De intens bittere, tonische en stimulerende kwaliteiten hebben alsem niet alleen tot een ingrediënt in traditionele medicijnen gemaakt, maar ook tot een bestanddeel in verschillende likeuren, waarvan absint de bekendste is. De basis van absint bestaat uit absinthol, wat is geëxtraheerd uit alsem. Alsem, zoals het werd gebruikt om likeur te maken, draagt ook weleens de naam Wermuth - bewaarder van de geest - vanwege de zenuwkalmerende en geestversterkende werking. Zo'n likeur bevat ongeveer tweederde alcohol. De alsem geeft aan absint niet alleen een groene kleur en een karakteristieke bittere smaak, maar bevat ook thujon, een hallucinogeen dat een afgeleide is van de actieve stoffen in cannabis. Geen wonder dus dat verhalen de ronde deden dat het mensen gek kon maken en dat het in veel landen verboden is (geweest). Er bestaat ook inferieure - valse - absint die meestal is gemaakt met koper, wat ook de heldere groene kleur produceert.

Plantkundig

Alsem behoort tot de grote Compositae familie en daarbinnen de soort Artemisia, een groep waarin zich 180 soorten bevinden. In het algemeen is het een grote struik met een grijze stam, bedekt met fijne haartjes, die tot vijf voet hoog kan worden. Hij heeft zijdeachtige grijsgroene bladeren en kleine gele bloempjes die van juli tot september in loshangende clusters aan de uiteinden van de takken hangen.
Vrijwel alle planten van deze familie zijn extreem bitter in alle delen van de plant (die ook allen voor medicinaal gebruik geschikt zijn), hoewel de wortel een iets warmere en aromatischere smaak heeft.

Chemistry

Het bittere element in alsem komt van absintine en anabsinthine. Uit de plant kan ook een essentiële olie worden geëxtraheerd, waarbij men 0,5 tot 1 % van het gewicht van het verse plantmateriaal overhoudt; dit is sterk afhankelijk van de groeiomstandigheden. Enkele bestanddelen van deze olie zijn: thujon, fellandreen, thujyl alcohol, cadineen en azuleen. Thujon heeft bewezen een moleculaire structuur te hebben die erg veel lijkt op die van THC.

Effecten

Alsem is een psychische stimulant. Het effect ervan is bedwelmend, licht pijnverzachtend en het geeft een vredelievend en relaxt gevoel. In combinatie met alcohol of in hogere doseringen kunnen zich hallucinaties voordoen. Alsem is ook heel geschikt om thee van te maken, wat een positief effect heeft bij het herstel na griep of infecties. Het stimuleert ook de eetlust.

Medisch gebruik

Bewezen is dat alsem de doorbloeding stimuleert, het hart versterkt, pijn verzacht bij vrouwen tijdens het werken, en als afweer tegen tumoren en kankercellen werkt. Er zijn volksremedies bekend waarbij gebruik gemaakt wordt van alsem bij verkoudheid, reuma, koorts, geelzucht, diabetes en artritis. Verder is het een zenuwkalmerend tonicum, wat vooral goed helpt bij hoogteziekte en winderigheid. Het is ook een goede remedie voor een verzwakte spijsvertering en algemene zwakte.

Variaties

Drie soorten alsem worden het meest gebruikt; de gebruikelijke alsem, zee-alsem en Romeinse alsem (zie afbeelding). Ze hebben ieder andere kenmerken: de gewone alsem is het sterkst, de zee-alsem is de tweede in bitterheid, terwijl Romeinse alsem in botanische tuinen groeit (de andere twee groeien in het wild) en een aromatische geur voortbrengt, terwijl deze maar een klein beetje bitter is.

De gewone alsem groeit langs de weg en op afvalstortplaatsen, en is in een groot deel van Europa en Siberië te vinden. De plant is ook veel gekweekt vanwege haar bijzondere eigenschappen. In Groot-Brittannië in de buurt van de zee en op veel andere plaatsen in Engeland en Schotland, is het echt een inheemse plant.

Romeinse alsem (Artemisa pontica) is de meest delicate en de minst sterke alsemsoort; deze soort werd gebruikt voor de likeur Vermout.
Voor geneeskundige doeleinden worden de verse toppen gebruikt, en ook het hele kruid in gedroogde vorm. Kruidenspecialist Culpepper noemde Romeinse alsem uitmuntend voor het versterken van de maag. Ook zou het sap uit de verse toppen goed zijn voor een niet goed werkende lever en milt. Een infusie van bloeiende toppen versterkt de spijsvertering. Een tinctuur zou helpen bij niergruis en het verlichting geven bij jicht.

Zee-alsem (Artemis maritima) heeft dezelfde eigenschappen als de andere alsems, maar werkt minder krachtig. Het is een bitter en geurrijk tonicum.

Alsem is verkrijgbaar als kruid, wortel en olie. Olie is van het kruid geëxtraheerd en wordt als essentiële olie gebruikt in parfums en huidverzorgingsproducten. Alcohol maakt de olie vrij uit het kruid en op deze manier wordt absint gemaakt. Voor medicinale doeleinden kan de wortel gebruikt worden, maar ook de andere delen van de plant; ieder zijn zij verantwoordelijk voor de behandeling van verschillende aandoeningen.

Gebruik

Alsemthee kun je maken door 1/2 tot 1 theelepel (2,5 tot 5 gram) kruid bij een kop kokend water te voegen. Laat dit 10 tot 15 minuten trekken. Drink de thee drie keer per dag. Je kunt het kruid ook mengen met pepermuntbladeren of anijs. Voeg er in elk geval geen suiker aan toe; zoet en bitter gaan niet samen.
Een tinctuur, 10 tot 20 duppels in water, kan 10 tot 15 minuten voor iedere maaltijd genomen worden. Welke bereiding je ook kiest, deze mag niet meer dan vier weken achter elkaar gebruikt worden.

Waarschuwingen

Alsem ís giftig. Lang en intensief gebruik kan leiden tot verslaving, lichamelijke en psychische afbreuk en er kan sprake zijn van gespannenheid, rusteloosheid en kramp. Hoge doseringen kunnen hoofdpijn en duizeligheid veroorzaken, ze hebben een psychoactief en verlammend effect. Bedwelmende effecten die door een overdosis veroorzaakt worden zijn problemen met ontlasting, bewusteloosheid, coma en de dood. Na het zelf maken van absint, kun je het beste eerst een klein glaasje proeven en dan minstens een uur wachten om te zien wat de effecten zijn. Probeer het daarna pas weer tijdens een andere gelegenheid. Beter is het om minder te nemen dan te veel, want dan is het risico dat je jezelf vergiftigd of ziek maakt groot. Neem geen deel aan het verkeer wanneer je onder invloed van alsem bent.

Bijwerkingen

Het regelmatig gebruiken van alsem kan verslavend zijn. De plant bevat glycoside, bekend als giftig, en de vluchtige olie onderdrukt het centrale zenuwstelsel. Langdurig gebruik (meer dan vier weken) of het innemen van doses die hoger zijn dan de aanbevolen dosering kunnen misselijkheid, overgeven, slapeloosheid, rusteloosheid, duizelingen, trillingen en beroerte veroorzaken. Bij overmatig gebruik kunnen spanningen, stuiptrekkingen en verdoving optreden. Sommige mensen zijn allergisch voor alsem, contact ermee kan dan dermatitis veroorzaken. Gebruik op de korte termijn (twee tot vier weken) heeft geen rapportage van significante bijwerkingen opgeleverd.

Kweken

Alsem is vrij eenvoudig te kweken vanuit zaad. Verspreid de zaden op een grondoppervlak. Wanneer ze zijn ontkiemd en er geen kans meer is op vorst, plant ze dan over naar buiten. Zorg dat er drie tot vijf voet tussen elk stekje zit. Alsem is in staat op op arme gronden te groeien: volop in de zon of in gedeeltelijke schaduw. In de herfst moet de struik gesnoeid worden. De grond moet droog en goed gedraineerd zijn. Sommige soorten kunnen zich in de zomer slapend houden en krijgen weer nieuwe scheuten wanneer de temperatuur weer omlaag gaat. Dit is met name het geval bij de zilverrug varianten. Plant alsem niet in de buurt van anijs, bonen, venkel, karwij of salie. De planten worden tot vijf voet hoog.

Links / Verder lezen

La Fee Verte
Oxygenee.com
Erowids Absinthe Vault

Referenties

Dit artikel is gebaseerd op de volgende pagina's:

La Fée Verte over Wormwood / Alsem
Dr Clarkia over Wormwood
Botanical.com over Wormwood
Worldwidewords over Wormwood
Erowids Wormwood Vault
Azarius over alsem
Afbeeldingen planten: wikipedia.org

Reacties

Potion Master - 2008-06-07 01:54:47

Spread the news

sweetwater - 2010-08-08 20:57:55

Just curious why no plant near the below?
"Don't plant wormwoods near anise, beans, caraway, fennel, peas and sage. "

jeani - 2011-04-25 22:30:44

las in lexicon der kruiden dat thee van alsem en hop, helpt bij sexuele overprikkeling, dus ik kopje gemaakt, maar nu knetter stoned, blijkt alsem giftig te zijn, en ze zegt, het is een tonicum dus een theelepel per uur van de thee. Dus de doses op deze site is veeeeeel te hoog gevaarlijk voor hypersensitieve mensen

Spek - 2011-07-03 22:10:47

To answer your question Sweetwater, the leaves contain a herbicide that can kill other plants.

j - 2011-09-30 07:51:52

what about burning a worm wood smudge stick? toxic? near children = not good?

jj - 2011-10-17 22:39:42

"Before its' toxicity was known it was used as the name implies:"

Please don't make the increasingly frequent mistake of using "it's" and the even more ridiculous "its'" for the possessive. You want "its" for the possessive. It's - stands for the contraction: it is. I have no idea what its' is to mean. There is no point making up your own spellings.
Please - use correct English otherwise one is likely to give less credence to your messages.

Aint’ that rite?

{Azarius: JJ, you're right. We made a silly mistake. Thank you for pointing it out!}

katja - 2011-11-13 18:46:29

Alsemkruid met Concerta en Ritalin gaan niet samen,
Je wordt suf, vergeetachtig autitisch!!!

Reageer

bodem